surveyor ने तुमच्या नुकसानीपेक्षा कमी मूल्यांकन केले? अहवाल महत्त्वाचा आहे - पण अखेरचा शब्द नाही.
मोटर आणि property दावे surveyor च्या आकड्यावर अवलंबून असतात, आणि विमा कंपन्या त्याला अंतिम मानतात. तो निर्णायक का नाही - आणि त्याविरुद्ध तुमचा स्वतःचा पुरावा कसा मांडायचा, ते इथे आहे.
BimaHaq विमा तक्रार डेस्क यांच्याद्वारे पुनरावलोकित — BimaHaq चा अंतर्गत विमा-तक्रार संघ — IRDAI तक्रार निवारण, Insurance Ombudsman प्रक्रिया आणि भारतातील पॉलिसीधारक हक्कांमधील तज्ज्ञ. · शेवटचे पुनरावलोकन 2026-08-31
surveyor चा अहवाल महत्त्वाचा असतो - अनेक general-insurance दाव्यांमध्ये एका मर्यादेवरील रकमेसाठी तडजोडीपूर्वी survey आवश्यक असतो - पण तो विमा कंपनीवर किंवा consumer forum वर निर्णायक किंवा बंधनकारक नसतो. तो एक पुरावा आहे जो विरुद्ध सामग्रीच्या तुलनेत तोलता येतो, आणि विमा कंपनीने कमी किंवा चुकीचे मूल्यांकन यांत्रिकपणे स्वीकारण्याऐवजी स्वतःच्या बुद्धीचा वापर केला पाहिजे.
विमा कंपन्या या कारणावर का नाकारतात
विमा कंपनी दावा कमी करण्यासाठी किंवा नाकारण्यासाठी surveyor च्या अहवालावर अवलंबून राहते, तुमच्या नुकसानीचे मूल्य किती आहे याबाबत surveyor चा आकडा अखेरचा शब्द मानते.
तुम्ही याला केव्हा आव्हान देऊ शकता
विमा कायदा 1938 चे कलम 64UM काळजीपूर्वक वाचा, कारण ते जे त्याच्या नावाने सांगितले जाते ते सांगत नाही. त्याचा परंतुक विमा कंपनीचा हा अधिकार सुरक्षित ठेवतो की ती 'to pay or settle any claim at any amount different from the amount assessed by the approved surveyor' — कोणत्याही अटीशिवाय. या कलमात लेखी कारणे नोंदवण्याची कोणतीही अट नाही, त्यामुळे त्यावर मागणी उभी करू नका. विमा कंपनीला प्रत्यक्षात मर्यादित करणारी गोष्ट म्हणजे न्यायनिर्णय. New India Assurance Co. Ltd. v. Pradeep Kumar (Civil Appeal No. 3253 of 2002) मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवले की सर्वेक्षकाचा अहवाल 'is not the last and final word. It is not that sacrosanct that it cannot be departed from; it is not conclusive', आणि तो 'neither binding upon the insurer nor insured' आहे — हेच New India Assurance v. Mudit Roadways (Civil Appeal No. 339 of 2023) मध्ये पुन्हा सांगितले गेले. आणि पुन्हा सर्वेक्षणाबाबत, New India Assurance v. Luxra Enterprises (2019) ने ठरवले की विमा कंपनी 'cannot appoint a second surveyor just as a matter of course' आणि तिला ठोस कारणे द्यावी लागतात — तिला अनुकूल अहवाल मिळेपर्यंत ती सर्वेक्षकामागून सर्वेक्षक नेमत राहू शकत नाही. तुम्ही तुमचा स्वतःचा दुरुस्ती अंदाज किंवा स्वतंत्र तज्ज्ञ मत मिळवून सर्वेक्षकाच्या अहवालासमोर ठेवू शकता — मंच दोन्ही तोलतो, आणि खऱ्या खर्चांकडे दुर्लक्ष करणारे मूल्यांकन रद्द होऊ शकते.
या नकाराविरुद्ध कसे लढायचे
surveyor च्या अहवालाची संपूर्ण प्रत मिळवा
विमा कंपनीकडे केवळ अंतिम आकडा नव्हे, तर संपूर्ण surveyor चा अहवाल मागा, जेणेकरून तुम्हाला मूल्यांकनाचा प्रत्येक घटक (head) आणि तो तुमच्या नुकसानीचे कुठे कमी मूल्य लावतो हे दिसेल.
त्याविरुद्ध तुमचा स्वतःचा estimate मांडा
त्याच बाबींचा समावेश असलेला स्वतंत्र repair estimate किंवा तज्ज्ञ मत मिळवा. विशिष्ट, बाबनिहाय counter-estimate हेच forum ला surveyor चा आकडा फारच कमी आहे हे पाहू देते.
विशिष्ट निष्कर्षांना आव्हान द्या
तुमच्या तक्रारीत, surveyor जिथे चुकीचा आहे त्या नेमक्या घटकांना (heads) आव्हान द्या - चुकीच्या पद्धतीने depreciate केलेले भाग, चुकीच्या पद्धतीने नामंजूर केलेले काम - आणि नोंदवा की अहवाल बंधनकारक नाही आणि कारणांसाठी त्यापासून वेगळी भूमिका घेता येते.
विमा कंपनीच्या GRO कडे लेखी तक्रार नोंदवा
नकार का चुकीचा आहे हे मांडणारी दिनांकित तक्रार विमा कंपनीच्या Grievance Redressal Officer कडे पाठवा. विमा कंपनीने तिची तात्काळ पोच द्यावी आणि 14 दिवसांच्या आत तिचे निराकरण करावे.
Bima Bharosa वर IRDAI कडे तक्रार वाढवा
जर ती वेळेत सोडवली गेली नाही किंवा उत्तर असमाधानकारक असेल, तर IRDAI च्या Bima Bharosa पोर्टलवर तक्रार नोंदवा.
ते Insurance Ombudsman कडे न्या
मोफत, आणि award विमा कंपनीवर बंधनकारक आहे. Ombudsman ₹50 लाखांपर्यंतचा award देऊ शकतो, आणि Council for Insurance Ombudsmen तोच आकडा दाखल करतेवेळी तुमच्या दाव्याच्या मूल्यालाही लागू करते — त्यामुळे त्यापेक्षा जास्त असल्यास दाखल करतानाच नकार मिळण्याची अपेक्षा ठेवा आणि वाद त्याऐवजी ग्राहक आयोगाकडे न्यावा लागेल. विमा कंपनीचा नकार मिळाल्यापासून एका वर्षाच्या आत दाखल करा — किंवा, तिने कधीच उत्तर दिले नसेल, तर तुम्ही निवेदन पाठवल्यानंतर एक महिन्यापासून एका वर्षाच्या आत.
सामान्य प्रश्न
surveyor चा अहवाल अंतिम आणि बंधनकारक असतो का?
नाही. New India Assurance Co. Ltd. v. Pradeep Kumar (Civil Appeal No. 3253 of 2002) मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाने ठरवले की surveyor चा अहवाल 'not the last and final word' आहे, 'sacrosanct' नाही, निर्णायक नाही, आणि कोणत्याही बाजूवर बंधनकारक नाही. लक्षात घ्या की Section 64UM उलट दिशेने कापते: त्याचा proviso विमा कंपनीला कारणे नोंदवल्याशिवाय वेगळ्या रकमेवर निपटारा करू देतो. त्यामुळे बळ तुमच्याच पुराव्यात आहे, जे ग्राहक मंच अहवालासमोर तोलते.
मी surveyor च्या मूल्यांकनाला आव्हान देऊ शकतो का?
होय. तुम्ही स्वतंत्र repair estimate किंवा तज्ज्ञ मत मिळवून ते surveyor च्या अहवालाविरुद्ध मांडू शकता, आणि जिथे मूल्यांकन फारच कमी आहे त्या विशिष्ट घटकांना आव्हान देऊ शकता. जिथे तो खऱ्या, सिद्ध करता येण्याजोग्या खर्चांकडे दुर्लक्ष करतो तिथे अहवाल रद्द केला जाऊ शकतो.
विमा कंपनी माझा दावा कमी करण्यासाठी दुसरा survey आदेश देऊ शकते का?
केवळ सबळ, नोंदवलेल्या कारणांसाठीच - पहिल्या surveyor चा आकडा आवडत नाही एवढ्यासाठीच नव्हे. केवळ मूल्यांकन खाली आणण्यासाठी नेमलेल्या दुसऱ्या survey लाच आव्हान देता येते.
संपूर्ण पहा नाकारलेल्या दाव्यासाठी तक्रार-वाढीची शिडी, किंवा वापरा मोफत तक्रार-पत्र टेम्पलेट.
हे मार्गदर्शक भारतातील विमा-तक्रार प्रक्रियेबद्दल सामान्य माहिती आहे, कायदेशीर सल्ला नाही, आणि आकडे (मुदती, आर्थिक मर्यादा, अधिकारक्षेत्र) बदलू शकतात — त्यांवर विसंबून राहण्यापूर्वी वरील दुव्यांमधील अधिकृत स्रोतांशी पडताळून पाहा.
तुम्हाला यात मदत हवी असल्यास, BimaHaq चे शुल्क असे आहे:
निश्चित शुल्क, तुमच्या दाव्याचा वाटा कधीच नाही. कोणत्याही निकालाची हमी नाही. सर्व किंमती पहा